Elke generatie krijgt gewoontes en ideeën mee van de vorige generatie. Als de geschiedenis ons iets laat zien, dan is het wel dat hoe de mens dit universum begrijpt voortdurend evolueert. Eerst was de aarde plat, toen werd hij rond. Toen elektromagnetisme werd ontdekt kwam er een geheel nieuwe dimentie bij de menselijke ervaring. Met de introductie van relativiteit, en later kwantum mechanica, bleek het absurde waar te zijn, en de waarheid absurd. "Truth is stranger than fiction", herhaalde men vaak in die tijd.
Wanneer een evolutie in ons denken gaat plaatsvinden is niet te voorspellen, maar wanneer hij is gebeurt is het achteraf vaak zichtbaar. Evolutie vindt voortdurend plaats op vele vlakken, en een in het bijzonder die ik wil uitlichten is op het gebied van dom zijn. Namelijk: je mag dom zijn.
Wat betekent dat? Dat klinkt nogal vaag.
Vroeger, in Nederland, sprak men over slim en dom als lineair begrip. De ene persoon kon slimmer of dommer zijn dan de andere. In de afgelopen dertig jaar hebben we collectief meer aandacht gegeven aan vraagstukken als "Hoe ontwikkelt de mens zich?", "Hoe werkt intelligentie?", en "Hoe werken de hersenen?". Het is duidelijk geworden dat intelligentie niet een enkel aspect is. De een is goed in het sociale aspect van mens-zijn, de ander is een sneller lezer, de ander kan goed rekenen, of abstract denken, of veel onthouden. De een heeft een groot woordenschat, de ander vind het makkelijker een nieuwe taal te leren. De een speelt een enkel instrument heel goed, de ander speelt meerdere instrumenten. De een kan zich specialiseren in een specifiek vakgebied, de ander is beter in breed denken. De een is goed in het uitvoeren van taken binnen een gevestigd kader, de ander krijgt nieuwe ingevingen. Hoe meer we grip proberen te krijgen op het begrip van intelligentie hoe meer we realiseren dat dit niet kan. We begrijpen nu dat iedereen anders is, en dat de ander zich misschien ontwikkelt heeft op vlakken die we zelf misschien niet kunnen voorstellen. Kortom, het idee als intelligentie als lineair begrip kan losgelaten worden. Het blijkt, enigszins ironisch, te simplistisch.
Omdat we nu zien dat slim zijn niet bestaat, kunnen we zien in onszelf dat we in onze cultuur de gewoonte hebben om slim over te willen komen. Op zoek naar goedkeuring van de ander. Dit uit zich bijvoorbeeld wanneer we tegengesproken worden. Wanneer iemand ons tegenspreekt kunnen we dit vaak veel beter hebben in een 1 op 1 gesprek, dan in de aanwezigheid van een grotere groep. Het lijkt wel, hoe groter de groep, hoe groter de schaamte wanneer iemand ons tegenspreekt. Wanneer er andere bij zijn hebben we snel het gevoel misschien als 'dom' bestempelt te worden. Dit willen we niet, dus schieten we in de verdediging, vaak op onredelijke wijze. In mijn ervaring doen we dit allemaal, bijna elke dag. Mijn advies zou zijn: wees niet bevreesd, je mag best 'dom' zijn, en je mag ook best in de verdediging schieten. Het is oké, dit hoort bij ons leerproces als mensheid.
Wanneer we een evolutie doormaken blijft het verouderde concept vaak nog een tijd rondhangen, ook als hij ons niet meer dient. De gewoonte om iemand als dom of slim te bestempelen zal nog een tijdje nagalmen. Ook wanneer dit gebeurt kunnen we dit observeren en accepteren. Langzaam zullen we zien dat dit niet meer van deze tijd is.
Wanneer een evolutie in ons denken gaat plaatsvinden is niet te voorspellen, maar wanneer hij is gebeurt is het achteraf vaak zichtbaar. Evolutie vindt voortdurend plaats op vele vlakken, en een in het bijzonder die ik wil uitlichten is op het gebied van dom zijn. Namelijk: je mag dom zijn.
Wat betekent dat? Dat klinkt nogal vaag.
Vroeger, in Nederland, sprak men over slim en dom als lineair begrip. De ene persoon kon slimmer of dommer zijn dan de andere. In de afgelopen dertig jaar hebben we collectief meer aandacht gegeven aan vraagstukken als "Hoe ontwikkelt de mens zich?", "Hoe werkt intelligentie?", en "Hoe werken de hersenen?". Het is duidelijk geworden dat intelligentie niet een enkel aspect is. De een is goed in het sociale aspect van mens-zijn, de ander is een sneller lezer, de ander kan goed rekenen, of abstract denken, of veel onthouden. De een heeft een groot woordenschat, de ander vind het makkelijker een nieuwe taal te leren. De een speelt een enkel instrument heel goed, de ander speelt meerdere instrumenten. De een kan zich specialiseren in een specifiek vakgebied, de ander is beter in breed denken. De een is goed in het uitvoeren van taken binnen een gevestigd kader, de ander krijgt nieuwe ingevingen. Hoe meer we grip proberen te krijgen op het begrip van intelligentie hoe meer we realiseren dat dit niet kan. We begrijpen nu dat iedereen anders is, en dat de ander zich misschien ontwikkelt heeft op vlakken die we zelf misschien niet kunnen voorstellen. Kortom, het idee als intelligentie als lineair begrip kan losgelaten worden. Het blijkt, enigszins ironisch, te simplistisch.
Omdat we nu zien dat slim zijn niet bestaat, kunnen we zien in onszelf dat we in onze cultuur de gewoonte hebben om slim over te willen komen. Op zoek naar goedkeuring van de ander. Dit uit zich bijvoorbeeld wanneer we tegengesproken worden. Wanneer iemand ons tegenspreekt kunnen we dit vaak veel beter hebben in een 1 op 1 gesprek, dan in de aanwezigheid van een grotere groep. Het lijkt wel, hoe groter de groep, hoe groter de schaamte wanneer iemand ons tegenspreekt. Wanneer er andere bij zijn hebben we snel het gevoel misschien als 'dom' bestempelt te worden. Dit willen we niet, dus schieten we in de verdediging, vaak op onredelijke wijze. In mijn ervaring doen we dit allemaal, bijna elke dag. Mijn advies zou zijn: wees niet bevreesd, je mag best 'dom' zijn, en je mag ook best in de verdediging schieten. Het is oké, dit hoort bij ons leerproces als mensheid.
Wanneer we een evolutie doormaken blijft het verouderde concept vaak nog een tijd rondhangen, ook als hij ons niet meer dient. De gewoonte om iemand als dom of slim te bestempelen zal nog een tijdje nagalmen. Ook wanneer dit gebeurt kunnen we dit observeren en accepteren. Langzaam zullen we zien dat dit niet meer van deze tijd is.
Reacties
Een reactie posten